Advies voor je energiecontract

Waarom de energieprijzen zo snel stijgen

Er zijn verschillende oorzaken waarom de energieprijzen zo snel stijgen:

• Nieuwe sancties tegen Iran: President Trump kondigde aan Iran economisch te isoleren met zware sancties. Door het land financieel af te snijden wil hij politieke concessies afdwingen. Voor de gasmarkt betekent die dreiging vooral extra onzekerheid over de LNG-aanvoer via de Straat van Hormuz.
• Kerncentrales leveren minder energie: door de droogte hebben verschillende Europese kerncentrales te weinig koelwater en leveren ze minder stroom. Die stroom moet ergens anders vandaan komen, dus schakelen landen bij met gascentrales. De vraag naar gas neemt daardoor juist nu toe.
• Nederland haalt het vuldoel voor gas niet: de Nederlandse gasopslagen zijn in augustus pas voor 43,8% gevuld. Vorig jaar waren de gasopslagen rond deze tijd al voor 65% gevuld.
• Noorwegen levert minder gas: de belangrijkste gasleverancier van Europa levert tot 1 februari 2027 minder gas door compressorproblemen op het Ormen Lange-veld.

Gasinstallaties en Straat van Hormuz

Daarnaast zijn er eerder al belangrijke gasinstallaties in Qatar zwaar beschadigd door aanvallen als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Daar komt bij dat de Straat van Hormuz afgesloten is geweest en er op dit moment nog steeds veel minder schepen doorheen varen. Dit heeft grote gevolgen voor de wereldmarkt:

• Ongeveer 20% van alle olie gaat via deze route;
• Hetzelfde geldt voor 20% van het vloeibaar aardgas wereldwijd;
• Europa krijgt veel gas uit Qatar via deze weg.

Minder transport zorgt op de beurs direct voor angst over tekorten. Zodra handelaren bang zijn voor minder aanbod, stijgen de prijzen snel. Als de route onverhoopt toch weer dichtgaat, kunnen de prijzen zomaar verdubbelen.

Wat is slim voor jouw type energiecontract?

De impact op jouw rekening verschilt per type energiecontract. Bekijk hieronder wat de huidige situatie voor jou betekent.

Vast contract

Met een vast energiecontract heb je nu zekerheid. Ons advies is daarom om je vaste contract te laten staan als deze nog niet binnenkort afloopt. Jouw tarieven veranderen niet tijdens de looptijd van je contract. Je bent dus beschermd tegen de huidige prijsstijgingen op de markt. Wij raden je af om dit contract nu open te breken om je tarieven langer vast te zetten. Je betaalt dan waarschijnlijk een opzegboete en loopt vaak je welkomstkorting mis.

Je vaste contract loopt bijna af

Loopt je vaste contract binnenkort af? Dan bevind je je in het kijkvenster. Dit is de periode (vaak 1 tot 6 maanden voor de einddatum) waarin je zonder opzegboete een nieuw contract aanvraagt. In deze periode stap je dus kosteloos over naar een andere leverancier. Bij een nieuwe aanvraag vul je de einddatum van je huidige contract in zodat je nieuwe leverancier het nieuwe contract kan aan laten sluiten op je nieuwe contract. Zo weet je zeker dat je geen opzegboete betaalt.

Ons advies als je vaste contract binnenkort afloopt: maak enkele weken voor de einddatum van je vaste contract een vergelijking. Wanneer je geen actie onderneemt, zet je huidige energieleverancier je na afloop van je vaste contract standaard om naar een variabel contract dat maandelijks opzegbaar is. Met een variabel contract ben je meestal duurder uit. In dit geval loont het dus om een vergelijking te maken en te controleren of je met de overstap naar een vast contract goedkoper uit bent. Ben je bewust bezig met je energieverbruik en kun je dit slim sturen? Bijvoorbeeld door je elektrische auto of thuisbatterij op te laden als de stroomprijs laag is? In dat geval is een dynamisch contract een interessant alternatief voor een vast contract.

Goed om te weten

Het is goed om het kijkvenster te controleren, want dit verschilt per leverancier. Soms kan je al 6 maanden voor de einddatum van je contract een aanvraag doen, bij anderen kan dat 3 maanden zijn.

Is een nieuw energiecontract nu verstandig?

We zitten momenteel in een onzekere periode. Door de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten stijgt de gasprijs, wat voor veel Nederlanders reden is om hun energiecontract weer eens onder de loep te nemen. Hoe zich dit precies gaat ontwikkelen is niet te voorspellen. Wil je zekerheid en geen omkijken hebben naar je contract dan kan je een vaste overeenkomst (vast contract) overwegen.

Variabel contract

Een variabel energiecontract zeg je op wanneer je wilt, want je hebt geen einddatum. Je stapt dus op elk moment over naar een andere leverancier. Je tarieven staan niet vast en je leverancier past deze aan op de energiemarkt. Door de onrust in het Midden-Oosten stijgen de kosten nu waarschijnlijk. Je leverancier laat je dit 30 dagen van tevoren weten, maar je maandbedrag stijgt soms toch onverwacht.

Ons advies: als je een variabel contract hebt, loont het de markt in de gaten te houden. Dit type contract heeft op de lange termijn namelijk niet de voordeligste tarieven.

Momenteel heeft 40% van de huishoudens een variabel energiecontract. Voor wie grip wil houden op de maandelijkse kosten, biedt een vast contract op dit moment de meeste zekerheid. Een variabel contract is vooral geschikt als je over een financiële buffer beschikt en rekent op een snelle stabilisatie in het Midden-Oosten. Je profiteert dan weliswaar direct van dalende tarieven, maar je maandlasten stijgen ook meteen bij een nieuwe prijspiek.

Dynamisch contract

Bij een dynamisch contract betaal je de actuele inkoopprijs van energie. Je rekening beweegt hierdoor direct mee met de beurscijfers. Als de prijzen door de spanningen in het Midden-Oosten stijgen, zie je dat morgen al terug in je tarief. De stroomprijs daarentegen is bij een dynamisch contract ook meer afhankelijk van het aanbod van duurzame bronnen, zoals wind en zon. Overdag tussen 11:00 en 16:00 en ’s nachts tussen 23:00 en 6:00 uur zijn vaak gunstige tarieven.

Ons advies: kan jij slim sturen op je verbruik, dan zit je goed met een dynamisch contract. Voor wie liever vooraf precies weet waar hij aan toe is, biedt een vast contract meer zekerheid tegen onverwachte pieken. Een dynamisch contract is wel erg flexibel en dagelijks opzegbaar.

Hybride contract

Bij een hybride contract betaal je een vaste prijs voor gas en een dynamische prijs voor stroom. Houd er rekening mee dat stroomprijzen op de beurs vaak meestijgen met de gasprijzen. Nu de gasprijzen stijgen, gaat je stroomtarief waarschijnlijk ook omhoog. Bij een dynamisch contract hangt de stroomprijs daarentegen sterker af van het aanbod van duurzame bronnen, zoals wind en zon.

Stroomgebruik kun je vaak slim sturen om te profiteren van lagere tarieven tijdens de daluren, bijvoorbeeld overdag of ’s nachts. Een hybride contract kan daarom een interessante optie zijn: je speelt dan gericht in op gunstige stroomprijzen, terwijl je voor gas kiest voor meer zekerheid.

Een overzicht van de ontwikkeling van de gasprijs

Wil je precies weten hoe de gasprijs zich heeft ontwikkeld? Hieronder vind je de belangrijkste momenten van dit jaar, met de prijs op de Europese gasbeurs (TTF) per megawattuur (MWh).

• Nu: de prijs blijft hoog en beweeglijk door de geopolitieke spanningen en de lage gasvoorraden.
• 26 augustus: lichte daling naar € 65,62 per MWh, maar de prijs blijft rond dit hoge niveau schommelen.
• 24 augustus: een stijging van ruim 3% naar € 68,32 per MWh, na de aankondiging van nieuwe sancties tegen Iran.
• 22 augustus: slot op € 65,865 per MWh, het hoogste niveau sinds begin 2023.
• 10 augustus: de markt sluit op € 60 per MWh.
• 27 juli: eerste daling in weken naar ongeveer € 59 per MWh, na het staakt-het-vuren van 24 juli.
• 24 juli: een stijging van ruim 20% in één week brengt de prijs op € 63,50 per MWh, het hoogste punt sinds half maart.
• 20 juli: de groothandelsprijs raakt € 60 per MWh en staat daarmee weer op het niveau van begin maart.
• 15 juli: € 55 per MWh.
• 7 juli: een aanval op een LNG-schip bij de Straat van Hormuz en oplopende spanning tussen de VS en Iran stuwen de prijs naar € 49 per MWh.
• 15 juni: de VS en Iran sluiten een vredesakkoord. De prijs zakt naar € 42 per MWh en blijft daar tot begin juli rond hangen.
• 19 mei: stijging naar ongeveer € 52 per MWh. Daarna blijft de prijs tot half juni redelijk stabiel.
• 17 april: € 38,76 per MWh, het laagste niveau sinds het begin van het conflict.
• 8 april: een daling van ongeveer 18% naar € 43,70 per MWh, nadat de VS en Iran met Pakistan als bemiddelaar een staakt-het-vuren van twee weken afspreken.
• Eind maart: de prijs stabiliseert rond € 50 tot € 55 per MWh.
• 19 maart: een piek van € 72 per MWh na aanvallen op gasinstallaties in Qatar.
• 2 en 3 maart: de prijs schiet omhoog van circa € 32 naar ruim € 59 per MWh.
• Eind februari: de VS en Israël vallen Iran aan. De Straat van Hormuz raakt vrijwel onbegaanbaar. De gasprijs staat op dat moment nog rond € 30 per MWh.