Gasprijs schiet omhoog door conflict in Midden-Oosten: wat betekent dit voor jouw energierekening?
De gasprijs is de afgelopen tijd explosief gestegen door de onrustige situatie in het Midden-Oosten. Op maandag 2 maart steeg de prijs met 25%, om vervolgens door te schieten naar bijna 50% boven het niveau van de week ervoor. Op maandag 9 maart steeg de prijs weer met 30% tot ongeveer 69 euro per megawattuur. Op dinsdag 10 maart 2026 daalde de prijs fors met 16%. President Trump gaf namelijk aan dat de oorlog met Iran mogelijk snel voorbij is. De prijs zakte hierdoor naar ruim € 47 per megawattuur. Ondanks deze daling betaal je nog steeds veel meer voor je energie dan voordat het conflict in het Midden-Oosten begon. De Nederlandse gasvoorraden zijn historisch laag, wat de markt extra kwetsbaar maakt. Toch hoef je niet in paniek te raken: afhankelijk van je contracttype kun je actie ondernemen om je energierekening te beschermen.
Waarom stijgt de gasprijs zo snel?
Het conflict tussen Israël, Iran en de Verenigde Staten heeft directe gevolgen voor de wereldwijde energievoorziening. De Straat van Hormuz, een cruciale vaarroute voor ongeveer 20% van alle olie en vloeibaar aardgas (LNG) wereldwijd, is praktisch afgesloten. Grote rederijen zoals Maersk, MSC, Hapag-Lloyd en CMA CGM hebben de vaart door het gebied gestaakt omdat verzekeraars geen dekking meer bieden.
Daar komt bij dat Qatar, na de Verenigde Staten de grootste LNG-exporteur ter wereld, de productie van vloeibaar aardgas heeft stilgelegd na aanvallen op energiefaciliteiten. Aangezien Europa voor een belangrijk deel van zijn gasvoorraad afhankelijk is van Qatar, zijn wijzigingen in de aanvoer direct merkbaar op de Europese markt.
Nederlandse gasvoorraden op historisch dieptepunt
De timing van deze prijsstijging is bijzonder ongunstig. In de Nederlandse gasopslagen zit nu nog maar 8,7% gas. Dit is een historisch laag niveau, want in maart 2025 was dit nog 24%. Ter illustratie: het gemiddelde over de gehele Europese markt bedraagt circa 30%. Sinds de sluiting van het Groningse gasveld in april 2024 is Nederland grotendeels afhankelijk van geïmporteerd gas. Het jaarlijks bijvullen van de gasvoorraden, wat elk jaar in het voorjaar start, lijkt nu flink duurder te worden.
Er is wel een lichtpuntje: het stookseizoen is grotendeels voorbij. Doordat de temperaturen buiten oplopen, neemt de vraag naar gas voor verwarming de komende weken af. Was dit conflict midden in de winter uitgebroken, dan waren de gevolgen voor huishoudens veel groter geweest.
Consumenten sluiten massaal vaste contracten af
Nederlandse huishoudens reageren alert op de onrust. Het aantal afgesloten vaste energiecontracten steeg op maandag 2 maart met maar liefst 1220% ten opzichte van de week ervoor. Al op zondag 1 maart was een toename van 338% zichtbaar. Consumenten begrijpen dat geopolitieke spanningen direct effect kunnen hebben op hun energieprijzen en willen zekerheid.
Als reactie op de marktonrust hebben alle energieleveranciers die vaste contracten aanbieden hun proposities aangepast. Sommige hebben hun tarieven verhoogd, anderen hebben de welkomstbonus verlaagd of hun vaste contracten tijdelijk offline gehaald.
Wat betekent dit voor jouw contract?
De impact van de gasprijsstijging op jouw energierekening hangt sterk af van het type contract dat je hebt. Het is daarom slim om te weten wat de verschillen zijn tussen vast, variabel en dynamisch.
Dynamisch contract
Heb je een dynamisch energiecontract? Dan merk je de prijs veranderingen vrijwel direct. Bij dit contracttype bewegen de prijzen mee met de energiebeurs.
Rick Boenink, energie-expert bij EasySwitch.nl
“Met een dynamisch contract moet je er bewust van zijn dat risico’s bestaan dat je (tijdelijk) veel hogere tarieven betaalt. Tegelijkertijd zie je ook bij een marktdaling dat je tarieven direct dalen. Voor klanten die hun energie verbruik goed kunnen sturen en zich bewust zijn van de risico’s/prijs beweging kan dit type contract nog steeds interessant zijn. Heb je toch meer behoefte aan prijszekerheid dan kan je een vaste prijs contract overwegen”.
Variabel contract
Bij een variabel contract wordt de gasprijs op vaste momenten aangepast, meestal per kwartaal of per maand. De nieuwe prijs wordt dan bepaald op basis van de marktsituatie van dat moment. Je merkt de huidige prijsstijging dus niet direct, maar mogelijk wel bij de volgende tariefaanpassing.
Boenink licht toe:
“Op 1 februari hadden ongeveer 5,4 miljoen Nederlandse huishoudens een variabel contract. Een deel van hen zal ervoor kiezen om de prijs nu vast te zetten en voor zekerheid te kiezen,” verwacht Boenink.
Vast contract
Heb je een vast contract? Dan verandert er voorlopig niets aan je tarief. Je betaalt het afgesproken bedrag tot je contract afloopt. Pas bij verlenging of overstappen krijg je te maken met de dan geldende marktprijzen.
Wat kun je nu het beste doen?
Boenink adviseert consumenten om hun situatie goed te bekijken:
“Heb je nu een variabel of dynamisch contract en maak je je zorgen over verdere prijsstijgingen? Dan kan het verstandig zijn om nu een vast contract van één jaar te overwegen. Zo weet je precies waar je aan toe bent, ongeacht wat er op de wereldmarkt gebeurt.”
Voor consumenten met een lopend vast contract is er geen reden tot directe actie. Boenink adviseert wel om te controleren wanneer het contract afloopt:
“Loopt je contract binnen nu en 4 maanden af dan kun je vaak zonder extra kosten verlengen. Kijk goed naar het kijkvenster van je nieuwe leverancier. Eindigt jouw contract binnen het kijkvenster dan kan je kosteloos opzeggen. Dat is het ideale moment om te vergelijken wat de beste optie is.”
De goedkoopste opties op dit moment
Ondanks de marktonrust zijn er nog steeds voordelige energiecontracten beschikbaar. De tarieven kunnen door de huidige situatie snel veranderen, dus het loont om regelmatig te vergelijken. Voor een huishouden met een gemiddeld verbruik van 2500 kWh stroom en 1100 m³ gas liggen de maandkosten bij de goedkoopste aanbieders momenteel rond de € 180.
| Leverancier | Looptijd | Stroomtarief | Gastarief | Korting | Prijs per maand |
|---|---|---|---|---|---|
| Eneco | 1 jaar | € 0,26 | € 1,38 | € 360 | € 178,45 |
| Energiedirect | 1 jaar | € 0,26 | € 1,30 | € 260 | € 178,96 |
| DELTA Energie | 1 jaar | € 0,25 | € 1,37 | € 300 | € 180,00 |
| Budget Energie | 1 jaar | € 0,25 | € 1,34 | € 275 | € 180,32 |
| Vattenfall | 1 jaar | € 0,26 | € 1,40 | € 350 | € 180,33 |
Laatste update: 11 maart 2026
*Maandelijkse kosten op basis van een gemiddeld verbruik van 2500 kWh en 1100 m3. Inclusief eventuele korting of loyaliteitsbonus.
Let bij het vergelijken niet alleen op de stroomprijs en gasprijs, maar ook op eventuele welkomstbonussen en de vaste leveringskosten. Deze kunnen het totaalplaatje aanzienlijk beïnvloeden.
Blijf de markt volgen
De situatie blijft voorlopig onzeker. Op woensdag daalde de gasprijs weer licht naar rond de € 50 per megawattuur. Hoe de situatie zich verder ontwikkelt, is nog onduidelijk.
Wil je weten welk energiecontract het beste bij jouw situatie past? Bekijk dan ons advies over energiecontracten of vergelijk direct de actuele tarieven via onze vergelijker. Zo weet je zeker dat je niet te veel betaalt, ook in onzekere tijden.
Over de auteur: Rick Boenink
Sinds 2022 is Rick Boenink energie-expert bij EasySwitch.nl. Hij volgt de laatste ontwikkelingen in de energiemarkt en geeft onafhankelijk advies voor je energiecontract.
